گفت و گویی ساده با رئیس اتاق اصناف شهرستان قائمشهر
کیومرث قلیزاده ریاست اتاق اصناف قائمشهر
متولد پلسفید و ساکن قائمشهر
از سال ۷۸ وارد فضای کار شد، فعالیت اصلی او حوزهی تاسیسات بود. قبل از ورود به اتحادیه، دبیر انجمن صنفی پیمانکاران گاز بود همچنین ۵ سال ریاست اتحادیهی تاسیسات مکانیک و ساختمان قائمشهر را بر عهده داشت. این فعالیتها فضایی ایجاد کرد تا وارد اتاق اصناف شود، اکنون حدود ۲ سال و نیم است که به عنوان رئیس اتاق اصناف شهرستان قائمشهر در حال فعالیت است.
قلیزاده در مورد فعالیتهایی که طی این مدت در اتاق اصناف انجام شده گفت:
در درجهی اول سعی کردیم در فضای کاری محیطی را ایجاد کنیم که همه با هم همدل و مسئولیت پذیر باشند و به این نکته توجه داشته باشند که هر شخص در این فضا فعالیت میکند نقش مهمی در اقتصاد کشور دارد که الحمد الله این اتفاق افتاد. جدای از وظایف صنفی ما یه وظایفی هم در قبال جامعه داریم که سعی کردیم پیوند خوبی بین بازار، اقتصاد، فرهنگ و دیگر عوامل تاثیر گذار بر سلامت اقتصاد یک جامعه بر قرار کنیم، برای مثال شما در هیچ جا نمیبینید که اتاق اصناف شهرستانی از تیمهای ورزشی حمایت کند، اما اتاق اصناف قائمشهر در سال ۱۴۰۲ حامی مالی تیم پاورلیفتینگ کمبینایان و نابینایان شهرستان بود که موفق به کسب مقام اول کشوری شد و در ادامه چند نفر از اعضای این تیم در مسابقات جهانی بیرمنگام شرکت کردند که مقام دوم جهانی رو کسب کردن و این از افتخارات ما و همکاران ماست.
همچنین در سال ۱۴۰۲ بزرگداشت زادروز فردوسی را در شهرستان برگزار کردیم که مهمانانی در سطح استانی دعوت بودند و حضور داشتند.
در زمینهی بازار اقتصاد هم تمام تلاش ما بر نظارت صحیح بر بازار بود به این دلیل که هر چند کسبه افرادی شریف هستند اما اگه خدای نکرده معدود افرادی بودند که قصد تخلف داشتند، سد نظارت و قانون مقابل آنها باشد. علاوه بر آن، گشتهای روزانه را داریم که در سطح شهر بازرسی هایی را انجام میدهند تا اگر مشکلاتی در زمینهی اقلام تنظیم بازار وجود داشت سریعا حل شود، الحمدالله در این مدت فرصت بروز مشکل در این مورد را ندادیم. در زمینهی ساماندهی کسبه شهر نیز، بازرسی ها و نظارات هر روز در حال انجام است و فعالین بدون جواز کسب را که ممکن است آسیب هایی را برای جامعه ایجاد کنند شناسایی میکنیم.
نداشن جواز کسب چه آسیبی در پی خواهد داشت؟
فرد فاقد جواز کسب، میتواند هر جنسی را با هر کیفیت و قیمتی بفروشد اگه خدای ناکرده مشکلی وجود داشت مشتری قصد پیگیری داشته باشد ممکن است فرد دیگر در آن محل حاضر نباشد، فرد میتواند به راحتی کلاهبرداری کرده و برود؛
ولی افرادی که دارای جواز کسب هستند، پروسه هایی رو طی میکنند، توسط اماکن تایید میشوند، کدپستی آنها در سیستم ثبت میشود و این افراد زیر مجموعه اتحادیه های صنفی خواهند بود، یعنی اول نظارت اتحادیه و بعد اتاق های اصناف بر فعالیت آنها وجود خواهد داشت، خوب این امر موجب خواهد شد که فرد تحت چهارچوب قوانین صنفی فعالیت کند و مردم هم باید بدانند عموما از مکانهای خرید کنند که دارای جواز کسب هستند.
اصلا چرا کسبه باید پروانه کسب و شناسه صنفی داشته باشند؟
آیا کسی میتواند نقش قانون را در جامعه نادیده بگیرد؟
هر جامعه ای چهارچوب قوانینی دارد، حتی کوچیکترین جامعه که خانواده باشد هم قوانینی دارد که توسط پدر خانواده وضع میشود برای اینکه در درجه اول، در نهایت بتواند فرزند را برای زندگی در جامعهی بزرگتر آماده کند، دوم نظم را آموزش دهند تا تابع قانون باشد و بداند که موظف است در چهارچوب آن فعالیت کند؛ در جامه نیز همینطور است، شما نمیتوانید وارد ادارهای شوید و بدون داشتن تخصص و اجازه بنشینید پشت میز رئیس و حکم صادر کنید، در فضای کسبی هم همینطور، چنانچه فردی که فاقد جواز است بخواهد فعالیت کند، هیچ نظارتی هم بر این فعالیت نیست هر جنسی را میتواند بفروشد چه کسی میتواند نظارت و کنترل کند؟ فرد زیر مجموعه کسی نیست، جواز کسب ندارد و میتواند هر فعالیتی خواست داشته باشد. این قوانین هم باز دارنده هستند، تا فرد بداند باید در چهارچوب قوانین فعالیت کند و فراتر از آن نیاز به اخز مجوزات خاص خواهد داشت.
برای مثال شما نمیتوانید فروشگاه مشروبات الکلی داشته باشید، چون قانون کشور این اجازه را به شما نخواهد داد و خیلی مسائل دیگر یا اینکه، کالایی را با قیمت بالاتر بفروشید چون جواز کسب ندارید
اما وقتی دارای جواز کسب باشید، قانون این اجازه را به شما نخواهد داد و شما تحت نظارت قانون و اتاق اصناف فعالیت میکنید.
قلیزاده در پاسخ به چگونگی ساماندهی دستفروشان و بازارهای هفتگی گفت: در تمام دنیا بازارهای سنتی محلی و دستفروشان نماد فرهنگ و سنت آن منطقه هستند، ما مخالف این نوع فعالیت نیستیم
خیلی از افراد امکان داشتن و اداره مغازه را ندارند، اما در سالهای اخیر برخی افراد اقدام به راهاندازی بازارهای هفتگی کردن از جمله شهرداری، که برای دریافت منابع درآمدی خودش این اتفاق را رقم زد که آسیب های اجتماعی بسیاری هم از این بابت به وجود آمد. بیشتر از ۵۰ درصد از افرادی که در این بازارهای هفتگی مشغول فعالیت هستند جدای از نداشتن شناسهی صنفی و جواز کسب بومی منطقه هم نیستند و از شهرها و حتی استانهای همجوار در اینجا فعالیت میکنند که گاها متاسفانه از لحاظ عمومی و فرهنگی آسیبهایی را به شهر وارد میکند، علاوه بر این مغازه دارها مالیات میدهند، جواز کسب دارند با همین مالیات ها شهر ساخته میشود، آنها عوارض کسب میدهند؛ اجازه مغازه پول آب و برق و غیره رو میدهند، ولی دقیقا زمانی که باید سود فروش خود را داشته باشند خواهند دید فردی جلوی فروشگاه آنها بساط کرده و ادعا دارد، من از شهرداری مجوز دارم که اینجا بساط کنم؛! فک کنید این کاسب چه آسیب روحی و اقتصادی را متحمل خواهد شد. ما بارها از مسئولین شهری خواستیم برای ساماندهی دستفروشان اقدامی کنند تا در یک محل مشخص و مناسب با همکاری اصناف شهرداری و سازمانهای مربوطه و دارای شناسنامه باشند تا بتونیم جلوی خیلی از آسیب ها را بگیریم.
رئیس اتاق اصناف قائمشهر در ادامه و در پاسخ به چرایی عدم اجرایی شدن این طرح گفت:
متاسفانه بعضی مواقع یک مجموعه برای منافع مالی خودش پشت پا میزند به تمام مسائلی که میتواند به نفع یا ضرر شهر باشد. ما و همکاران ما بارها فضاهایی رو برای دستفروشان پیشنهاد کردیم که در این محلها متمرکز باشند که متاسفانه این همکاری وجود ندارد، در ایام نزدیک به عید نوروز، بزرگترین چالش ما این است که خیابانها رو مسدود میکنند تا دستفروشان امکان فعالیت داشته باشند که البته در همین امر ضرر بزرگی به کسبه وارد خواهد شد. زمانی میتوانیم این فضا و همکاری را به وجود بیاوریم که دادستانی، فرمانداری و شهرداری بپذیرند که فضای کسبی متعلق به اتاق اصناف است. متاسفانه یکی از بزرگترین مشکلات ما این است که شهرداری فقط در جهت کسب منافع خود اقدام به صدور مجوزات کسبی میکند، نه به صورت جواز کسب ولی برگهای در اختیار افراد قرار میدهند تحت این عنوان که شما اجازه دارید در فلان محل فعالیت اقتصادی داشته باشید، فرد هم هزینه گزافی را پرداخت میکند حال آنکه، دریافت جواز کسب مبلغی حدود ۲ میلیون هزینه خواهد داشت اما شهرداری از افراد مبالغی تا ۸ ملیون تومان رو هم دریافت کرده.
مقدار تعیین شده برای درصد سود کسبه از کجا آمده و چطور محاسبه شده؟
اولا اینکه با همین حاشیه سود کم، به نظر شما جفا نیست کسی جلوی فروشگاه شما دستفروشی کند و شما امکان اعتراض نداشته باشید؟
خیلی از قوانین متاسفانه برای گذشته است و از سالیان پیش تغییر نکرده
که به خودی خود یک آسیب است؛ برای مثال افراد در سال ۱۳۱۰ قادر بودند با سرمایه اولیه مبلغ ۱۰۰ هزار تومان اقدام به تاسیس شرکت تجاری کنند، خوب در آن برهه معدود افرادی بودند که این مقدار سرمایه را در اختیار داشته باشند، امروز هم در سال ۱۴۰۳ شما میتوانید با همین مقدار سرمایهی اولیه اقدام به تاسیس شرکت کنید و اینجاست که شرکتهای بی نام و جعلی هر روز ثبت میشوند و هزاران اتفاقی که پیامد این پوسیدگی قانون است.
قوانین نظام صنفی هم باید تغییر کند که متاسفانه مردم و حتی نمایندگان ما در فضایی وارد شدند که خارج از مسئولیت آنهاست، این در حیطهی وظایف نماینده مجلس نیست که برای شما شغل یا وام ایجاد کند، وظیفه نماینده مجلس اصلاح قوانینی است که باعث آسیب میشوند و در مقابل طرح قوانین برای حفاظت از شماست. این قانون از قدیم ایجاد شده اما مشکل اصلی این است که به نظر من سود فروش برا اساس مشاغل باید تعریف شود، ده درصد سود در مشاغلی مثل طلا فروشی یا آهن فروشی سود کلانی ست اما مثلا در لباس فروشی حتی۳۰ درصد سود ناچیزیست به همین جهت افراد وادار به تخلف میشوند، مجبورند فاکتورسازی کنند، مجبورند اجناس را از راههای قاچاق تهیه کنند تا شاید سود خوب و کافی داشته باشند.
دولت اگر مسائل بازار را به خود بازار واگذار کند مسائل به راحتی حل خواهند شد.
متاسفانه در سالهای اخیر معضل دیگری که بر بازار حاکم شد کنترل دستوری بازار بود؛ در حالی که قیمت باید بر اساس عرضه، تقاضا و تولید تعیین شود، شاید در مقطع کوتاهی این کار از روی ترس جریمه نتیجه داشته باشد، اما در بلند مدت این قوانین جوابگو نخواهند بود.
در سالهای اخیر ما داد زدیم که بازار را به حال خودش رها کنید در حالی که این به معنی بی قانونی نیست، یعنی کار را به مسولین امر بسپارید. ۳۰ تا ۴۰ درصد اقتصاد کشور مربوط به اتاقهای اصناف است به راحتی هم میتوان مسائل بازار رو از همینجا مرتفع کرد که البته این مورد نادیده گرفته شد.
رئیس اتاق اصناف قائمشهر در مورد دیگر فعالیت های این دستگاه ادامه داد:
یکی از معضلات موجود، عدم آموزش صحیح کسبه نسبت به مشکلات بازار و موضوعت کسب است
ما و همکاران ما در اتاق اصناف ۴ تا ۶ دوره کلاسهای آموزشی کسب و کار جهت عبور از بحرانهای اقتصادی را برای بازاری ها و کسبه برگزار کردیم که این کلاسها تاثیر بسیار بزرگی در فضای کسب و کار شهر داشت، تا جایی که خیلی از کسبه بعد از مدتی به ما گفتند اگر در این دورهها شرکت نمیکردیم مجبور به تعطیلی کسب و کار خود بودیم، چرا که چون روش درست کار کردن را یاد گرفته بودند.
ایشان در پاسخ به این سوال که آیا کشف کالای قاچاق در شهرستان داشته اند گفت: در کل، در زمینه کالا قاچاق، به نظر من اصلا چیزی به عنوان کالای قاچاق وجود ندارد من مدافع بازار هستم اما نباید قوانین را به میل خودم تفصیر کنم؛ در این زمینه، اینکه شما تعدادی قوطی نوشابه انرژی زا بگیرید و ادعا کنید کالای قاچاق گرفتید این کالای قاچاق نیست،! ما به مسئولین شهری هم گفتیم مشتاقانه شما رو به جایی میبریم که مبدا ورودیه کالاهای قاچاق است. ورودیه کالاهای قاچاق مناطق دیگر است که همانجا باید جلوگیری شود، اگر فروشندهای در قفسه فروشگاه نوشابه انرژی زا دارد این قاچاق نیست مراکز ورودی کالاهای قاچاق و مثلا پوشاک نامناسب جای دیگه است که باید با آن برخورد شود. ما همه مراکز رو شناسایایی و اعلام کردیم اما متاسفانه انگار کسی قدرت مقابله با این موضوع رو ندارد.
قلی زاده در کلام پایانی خود گفت: در پایان آرزو دارم که انشالله اتفاقات خوب برای مردم کشورم رقم بخورد بتوانیم حرف و سخن درست رو بگوییم و بتوانیم قوانین پوسیدهی گذشته را به روزرسانی کنیم.
تهیه و تنظیم: ترنم جورسرائی
